Туган як

Боларны белү зарур

Балыкчылар кыш җитүен көтеп ала. Әмма бозга аның калынлыгы 15 сантиметр булганда гына чыгарга мөмкин. Катмаган боз ватылып, салкын суда батып үлүчеләр дә юк түгел. «Сакланганны саклармын» дигәндәй, боз астына төшеп киткән кешене күргән очракта беренче ярдәм күрсәтү өчен түбәндәге киңәшләрне истә калдыру мәслихәт. Боз астына төшеп китүчене күрсәгез, беренче...

Балыкчылар кыш җитүен көтеп ала. Әмма бозга аның калынлыгы 15 сантиметр булганда гына чыгарга мөмкин. Катмаган боз ватылып, салкын суда батып үлүчеләр дә юк түгел. «Сакланганны саклармын» дигәндәй, боз астына төшеп киткән кешене күргән очракта беренче ярдәм күрсәтү өчен түбәндәге киңәшләрне истә калдыру мәслихәт.
Боз астына төшеп китүчене күрсәгез, беренче чиратта, коткаручыларны ча-кыртыгыз. Аннары, ераграк булсагыз -кычкырыгыз, зыян күрүчегә бу көч өстәр. Аның янына якын килмәгез, юкса үзегезнең дә төшеп китүегез бар. Шуышып кына барыгыз, кул астында такта, баскыч, озын ныклы таяк, бау ише әйберләр булса, әйбәт. Бер башын батучыга биреп, арткарак шуышыгыз һәм икенче башыннан әкренләп тартып чыгарырга тырышыгыз.
Кул астында берни дә булмаса, ике-өч кеше бозга бер-берсенең аягына тотынып, батучыга таба шуыша, беренчесе аңа ниндидер кием, каеш һ.б. суза. Кешене чыгаргач та, беренче ярдәм күрсәтегез. Моның өчен аны җылы урынга алып керегез, киемен салдырыгыз, тәнен аракы яки спирт белән яхшылап уыгыз, җылы юрган яки калын куртка, пальто ябыгыз, кеше аңында булса, кайнар чәй эчертегез. «Ашыгыч ярдәм» табиблары килмәсә, тиз арада дәваханәгә илтегез.
Белеп торыгыз!
Салкын суда озак булган кешегә алкогольле эчемлек бирү катгый тыела! Ул үзәк нерв системасына тискәре йогынты ясый, суык кан йөрәккә тизрәк һәм күбрәк килә башлый, нәтиҗәдә, тән температурасы кинәт төшә, бу исә үлемгә китерергә мөмкин.
Боз астына төшеп китеп, янында беркем булмаган кеше түбәндәгеләрне эшләргә тиеш:
- Боз ватылса, кулларны як-якка җәеп, боз өстендә тигезлекне саклап торырга, аннары ашыкмыйча үрмәләп яки шуышып каты бозга чыгарга, аннары шуышып килгән сукмактан шулай ук кайтырга.
- Боз шарт-шорт килеп сыгыла башлау белән, эзләрегез буенча кире кайтыгыз.
- Өстегездәге авыр әйберләрне, сумкаларны читкә ташлагыз, су өстендә торырга тырышыгыз. Кулларыгызны киң итеп җәеп, боз кырыена тотыныгыз һәм аяк киемен салырга тырышыгыз. Үзегез тотынган бозның кырыен ватмаска тырышып кына күкрәгегез белән бозга терәлеп, башта бер аякны, аннары әкренләп кенә икенче аякны боз өстенә күтәрегез. Башны һәрвакыт су өстендә тотыгыз һәм мөмкин кадәр көчле тавыш белән ярдәмгә чакырыгыз.
Исегездә калдырыгыз!
Бозга керер алдыннан, бару-кайту маршрутын сайларга кирәк.
Бозга биек урыннардан төшмәгез, куаклар яныннан, камышлар катып калган көпшәк бозга кермәгез.
Кар күп булган урынны читләтеп узыгыз - анда боз катламы һәрвакыт юка була.
Тиз агымлы яки янында чишмә булган урынга да кермәгез.
Әлеге гади генә булган куркынычсызлык кагыйдәләрен төгәл үтәү тормышыгызны саклап калуда ярдәм итәчәген онытмасагыз иде.
Сәламәтлек саклау идарәсе
матбугат хезмәте.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 18 май 2018 - 13:31
    Сугышлар булмасын, дип сорый Безнең әти белән әнине авылда бик хөрмәт итәләр иде. Әти – фронтовик, әни – күпләр кебек, күп кенә михнәтләр күргән тыл хезмәтчәне. Икесе дә Түбән Кама районында туып үскәннәр, әмма бер-берсе белән 1951 елда гына танышканнар.
    32
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:21
    Подъездга керерлек түгел… Сөембикә урамындагы 72нче йорт, Тынычлык урамындагы 14 нче йорт янындагы чүп үләне баскан бушлыкта Нефтехимиклар паркы төзелгәч, бик шатланган идек. Ялгышканбыз икән…
    28
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:18
    Яңа аллея Түбән Камада риэлторторлар үз аллеяләрен булдырганнар.
    26
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:17
    Түләмиләр Түбән Камада җылылык сезоны майда тәмамланса да, кешеләр бурычларын капларга ашыкмый.
    14
    0
    0
  • 4 май 2018 - 12:59
    Нижнекамск читает Габдуллу Тукая--2018. Выпуск 1
  • 27 апрель 2018 - 12:41
    Футбол буенча дөнья чемпионаты узганда Казанда 12 кинотамаша булачак
  • Безне яратып укыйлар
Реклама
  • 18 май 2018 - 13:31
    Үзгәрешләргә әзерме? Әзер! Түбән Кама муниципаль районы башлыгы Айдар Метшин журналистлар өчен шәһәрдәге төзелүче һәм төзекләндерелүче объектлар буенча күчмә утырыш уздырды.
    30
    0
    1
  • 15 май 2018 - 10:49
    Саксызлыкмы, әллә махсус зыян итәләрме? Узган атна ахырында янгыннар күп булды. Янгын сүндерүчеләрнең кисәтүләренә карамастан, кешеләр куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәми.
    47
    0
    1
  • 18 май 2018 - 11:40
    Ата-ана яратуын тоймагач... Җәмәгать транспортында, бигрәк тә ерак арага барганда, янәшәңдә утыручы белән сөйләшеп барсаң, юл кыскарак та, җиңелрәк тә тоела. Тик бу юлы янәшәмдә утырган кыз баланың үз тормышы турында сөйләве минем юлымны кыскартмады. Алай гына да түгел, мине тирән уйга салды.
    36
    0
    1
  • 18 май 2018 - 13:31
    Сугышлар булмасын, дип сорый Безнең әти белән әнине авылда бик хөрмәт итәләр иде. Әти – фронтовик, әни – күпләр кебек, күп кенә михнәтләр күргән тыл хезмәтчәне. Икесе дә Түбән Кама районында туып үскәннәр, әмма бер-берсе белән 1951 елда гына танышканнар.
    32
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:31
    Үзгәрешләргә әзерме? Әзер! Түбән Кама муниципаль районы башлыгы Айдар Метшин журналистлар өчен шәһәрдәге төзелүче һәм төзекләндерелүче объектлар буенча күчмә утырыш уздырды.
    30
    0
    1
  • 18 май 2018 - 13:21
    Подъездга керерлек түгел… Сөембикә урамындагы 72нче йорт, Тынычлык урамындагы 14 нче йорт янындагы чүп үләне баскан бушлыкта Нефтехимиклар паркы төзелгәч, бик шатланган идек. Ялгышканбыз икән…
    28
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:18
    Яңа аллея Түбән Камада риэлторторлар үз аллеяләрен булдырганнар.
    26
    0
    0
  • 18 май 2018 - 10:30
    Туктамыйм Кайчандыр сары төскә буялган, пычрак «шестерка»да авылдан килүче Динарисны шәһәр урамына керүгә ГАИ инспекторы туктатты. «Машинагыз пычрак, номеры күренми, штраф түләргә туры киләчәк», – дип, яшь инспектор аның документларын тикшерә башлады.
    22
    0
    0
  • 18 май 2018 - 11:48
    Яшь шахматчылар җиңү яулады 29 апрельдән 2 майга кадәр «Зәңгәр күл» балалар сәламәтләндерү лагеренда сугышчы-интернационалист Олег Моисеев истәлегенә багышланган 30нчы юбилей шахмат ярышлары үтте.
    21
    0
    2
  • 18 май 2018 - 11:29
    Бөтен татар бер Казанда җыелышты Соңгы вакытта телебез бетеп килә дигән сүзләрне еш ишетергә туры килгән чорда, милләтебезнең һичкайчан юкка чыкмавын тагын бер кат дәлилләүче чарада катнашырга туры килде миңа. 22-25 апрельдә мәркәзебез Казанда татар теле һәм әдәбияты буенча VI Халыкара олимпиада узды. Дөньяның кайсы җиреннән генә килмәгән иде монда татарлар! Кытай, Финляндия, Төркия, Казахстан, Япония, Франция, Эстония, Индонезия... Гаҗәп бит!
    17
    0
    0
Ночной режим