Үсентеләр үстергәндә төп хаталар: белгечләр киңәшләре

Өй шартларында үсенте үстерү – бакчачыларда төрле хисләр уята. Берәүләр бу эштән чын ләззәт ала, икенчеләре исә моны уңышка ирешү өчен мәҗбүри бер адым итеп кабул итә, ә өченче төркем бу этапны төрле юллар белән читләтеп үтәргә тырыша. Ләкин, аларның барысы да шуны аңлый: илебезнең күпчелек территориясендәге климат шартлары буенча күпчелек культураларның уңышын җирдә үстерү өчен, орлыкларны алдан үстерү мәҗбүри.

Сыйфатлы үсенте билгеле бер үзенчәлекләргә ия: ул чыдам, көчле тамыр системасына һәм нык сабакка ия булырга тиеш. Мондый нәтиҗәләргә һәркем ирешә ала – бары тик өйрәнү теләге һәм агротехниканы аңлау җитә. Ләкин мотивация һәм теория ягыннан әзерлек булса да, үсентеләр үстерү этапында бакчачылар еш кына җитди хаталар ясый. «Агросәнәгать комплексы продукциясенең иминлеген һәм сыйфатын бәяләү федераль үзәге»нең ТР буенча филиалы белгечләре түбәндәге кагыйдәләрне үтәргә киңәш итә:

• Сыйфатсыз орлыклар алмагыз: «Шикле орлыклар сатып алу – бакчачыларның зур хатасы», – дип белдерде «Агросәнәгать комплексы продукциясенең иминлеген һәм сыйфатын бәяләү федераль үзәге»нең ТР буенча филиалы директоры урынбасары Идрис Гатин. Орлыкларны дөрес сайлау өчен, ышанычлы җитештерүчеләрне һәм кибетләрне өстен күрегез, җитештерү көненә, яраклылык срогына һәм партия турында мәгълүматка игътибар белән карагыз.
• Туфракны дөрес сайлагыз: Субстрат сыйфаты яшь үсентеләр үсешендә мөһим роль уйный – туры килмәгән туфрак үсентеләрнең үсешен тоткарларга яки бөтенләй юкка чыгарырга мөмкин. Шунысы мөһим: әгәр дә сез бакчада эшкәртелмәгән тирес куллансагыз, аны өйгә үсентеләр өчен алып килгәндә, сез үз тәрәзә төбегездә сальмонелла яки эчәк таякчыклары кебек колиморф бактерияләр үрчетү урыны булдыру куркынычы яный. Россиядә эшкәртелмәгән тиресне куллану тыелган закон гамәлдә (терлекчелек ярдәмчел продукциясе). Утырту алдыннан туфракны зарарсызландырыгыз (мәсәлән, туңдыру юлы белән) һәм биопрепаратлар белән файдалы бактериаль мохитны активлаштырыгыз.
• Яраксыз контейнерлар кулланмагыз: Дренаж тишекләре булган, тиешле зурлыктагы савытларны сайлагыз. Бик зур яки кечкенә чүлмәкләр, шулай ук начар материал үсентеләрне юкка чыгарырга мөмкин.
• Орлыкларны утырту алдыннан эшкәртүне онытмагыз: Бакчачылар еш кына орлык алдыннан эшкәртү этабын игътибарсыз калдыралар, аны кирәксез дип саныйлар. Бу зур ялгышлык, ул барлык үсентеләрне югалтуга китерергә мөмкин. Эшкәртелмәгән орлык материалы чәчү яшь утыртмаларның исән калу куркынычын тудыра.
• Утырту вакытларын игътибарсыз калдырмагыз: Еш очрый торган ялгышлык – вакытны ике-өч атнага төрле якка күчерү бернинди роль уйнамый дип уйлау. Чынлыкта, бу шулай түгел. Упаковкада күрсәтелгән вакытларны үтәгез. Берничә атнага күчерү озын һәм көчсез шытымнарга китерергә мөмкин.
• Утырту тирәнлеген дөрес сайлагыз: Артык тирәнлек үсентеләрне бөтенләй һәлак итә яисә аларның санын шактый киметергә мөмкин. Агротехниканың алтын кагыйдәсе: оптималь утырту тирәнлеге – орлыкның ике диаметры. Аеруча кояш нурлары үсү өчен мәҗбүри булган, кояшны яратучы культураларга игътибар кирәк – аларны туфрак белән капларга ярамый. Орлык җитештерүчеләр, гадәттә, пакетның кире ягына дөрес чәчү тирәнлеге турында киңәшләр урнаштыралар.
• Артык тыгыз утыртмагыз: Бик тыгыз утырту үсемлекләрне көчсезләндерә, аларны авыруларга бирешүчән итә һәм туклыклы матдәләрне азрак алуга китерә.