Туган як

Хроматографны «йөгәнләдем»

Өлкәннәр көне уңаеннан, Халык иҗаты йортында уздырылган очрашуга барган идем. Кеше күп, тик араларында бик якын танышларымны очрата алмадым. Өйгә кайткач та шул хакта уйланып утырдым. Аннары эшемә бәйле вакыйгалар искә төште дә, шуның берсе турында язарга булдым. Үземне оста дип әйтә алмасам да, бераз тәҗрибә туплаган чак. Цехларда көйләп...

Өлкәннәр көне уңаеннан, Халык иҗаты йортында уздырылган очрашуга барган идем. Кеше күп, тик араларында бик якын танышларымны очрата алмадым. Өйгә кайткач та шул хакта уйланып утырдым. Аннары эшемә бәйле вакыйгалар искә төште дә, шуның берсе турында язарга булдым.
Үземне оста дип әйтә алмасам да, бераз тәҗрибә туплаган чак. Цехларда көйләп җибәрү эшләре бара. Без, контроль-үлчәү приборларын ремонтлаучылар, бу вакытта технологларның уң кулына әйләнәбез. Инде беренче смена эш сәгатен төгәлләп кайтып китте. Көндез эшләүчеләргә дә күп калмады. Тик, ни хикмәт, процесс бармый гына бит. Әлбәттә, зур линияләрдә продукт тыгылулар булгач, ул безнең приборларга килә торган нәзек линияләргә дә килеп эләгә. Цех начальнигы һәм аның урынбасары: «Производствоны эшләтеп җибәрү өчен менә бу хроматографны ремонтларга кирәк. Ул - иң мөһим прибор», − диделәр.
Аларны эшләтеп җибәрү өчен шактый вакыт кирәк. Ул - төгәл эшләсә, процессның нинди хәлдә булуын тиз күрсәтә, шуның буенча аппаратчы процессны кирәкле якка үзгәртә ала. Ә инде шул ук продуктны контейнерга салып, лабораториягә алып барсаң, берничә тапкыр күбрәк вакыт сарыф ителә. Ярый ла контейнер эчендә процесс туктап калмаса. Анализ дөрес килеп чыкмаска
да мөмкин бит. Шуңа да хроматограф линиядә торса, эшләргә уңайлырак, чөнки аппаратчы процессның кайсы якка үзгәрүен күреп тора, тиз арада төзәтмәләр кертә.
Цех начальнигының тел төбен аңладым: сменадан соң калып эшләргә кирәк. Ә минем институтка барасым бар. Расписание буенча ул көнне 3 лекция. Тик мондый чакта эшне дә ташлап китә алмыйм.
Аппаратчылар, слесарьлар тыгылган торбаларны чистартканнан соң, установканы эшләтеп җибәрә башладылар. Минем хроматограф та берничә анализны күрсәтә дә тыгыла. Яңадан көйләргә кирәк, элек көйләгән циклга вакыт буенча сыеша алмый. Авыр компонентлар колонка аша узып җитешми, ә автомат режим икенче дозаны кертә башлый. Бер смена эчендә нәрсә эшли алырмын икән? Баш ватам. Көндезге сменада эшләүче белгечләрне көтмәссең бит инде. Димәк, үземә тотынырга. Кулыма секундомер алып, хроматограф янына килеп утырдым. «Кул режимы» белән килеп чыкты. Инде автомат режимга күчәргә кирәк. Моның өчен йодрыкчыкларны (кулачки) бер-бер артлы күчерергә кирәк. Хәзер бу эшне контроллер тиз арада хәл итә, ә ул елларда алар юк иде бит.
Вакыт бара. Инде икенче смена да алышынды. Ә мин һаман йодрыкчыкларны күчерәм. Цикл кырык минуттан артык. Дистәгә якын йодрыкчыкны бер-бер артлы күчергәнче, таң ата башлады. Шөкер, калибровка да бозылмады. Процесс китте. Компонентларның процент күләмен белеп була, технологик процесс тиешле юнәлештә бара.
Шулай итеп, ул төнне мин теория буенча гына белгән «кире өрдерү» ысулын кулландым. Ә бит ул әле практикада кулланылмый иде, бигрәк тә производстволарны торгызу елларында. Хезмәтемнең нәтиҗәсе булгач, аруны да оныттым.
Васил КАМАЛОВ.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 17 апрель 2018 - 08:03
    ЯҢАЛЫКЛАР Яңа билгеләнү Үзәк дәваханәнең оештыру-методик бүлегенә җитәкче итеп Ольга Куракина билгеләнде. Моңа кадәр бу вазифаны Зөлфия Бигашева башкарган. Ольга Куракина медицинада 17 ел эшли. Хезмәт юлын 2 нче шәһәр дәваханәсендә акушер-гинеколог булып башлаган. 2009 елдан узи табибы булып эшли. Яңа вазифа белән беррәттән, ул моңа кадәр башкарган эшен дә дәвам...
    15
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:56
    Шәһәр ямьләнә башлады Март-апрель - кыштан соң кардан арчылган урамнарны, ишегалларын чүп-чардан арындыру вакыты. Бу уңайдан, шәһәребездә һәм районда чисталык икеайлыгы игълан ителүе турында язган идек инде. Шәһәр предприятиеләре һәм оешмалары хезмәткәрләре алдына 1 Май бәйрәменә кадәр Түбән Кама урамнарын тәртипкә китерү бурычы куелды. Бу көннәрдә чүп-чардан арындыру өмәләре дәвам итә. Өмәләрне үткәрү...
    13
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:41
    Тормыштагы зур сынаулар аша Бу галәмдә хәтта кар бөртекләре дә бер-берсенә охшамаган. Кеше язмышлары турында сөйлисе дә юк. Һәркайсыбызның үз юлы, үз сукмагы бар. Тик шунысы уртак: җир йөзенә без барыбыз да яратырга, бәхетебезне табарга килгәнбез. «Мәхәббәт дигән очар кош бардыр, канатлары пардыр...» - дигәннәр бит борынгы бабаларыбыз да. Җәмгыятьнең нигезен гаилә тәшкил итә....
    19
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:36
    Китапхәнәләрдә Безнекеләр беренче «Апуш» үзәк балалар китапханәсе республикакүләм конкурста җиңгән. ТР Мәдәният министрлыгында китапханәләрнең узган елгы эшчәнлегенә нәтиҗә ясалган. «Лидер» һәм «Иҗади эзләү» республикакүләм конкурсының «Иҗади эзләү» номинациясендә Түбән Каманың «Апуш» үзәк балалар китапханәсе беренче урын алган. Мәдәният министры урынбасары Эльвира Камалова шәһәребезнең китапханәләр системасы директоры Гөлназ Арслановага диплом тапшырган. Очрашуга...
    12
    0
    0
  • 18 март 2018 - 19:54
    Рөстәм Миңнеханов: Без сезнең белән киләчәгебезне сайладык!
  • 16 март 2018 - 12:17
    2018 елда Татарстанда арендалы торак программасы буенча 730 фатир төзеләчәк
  • Безне яратып укыйлар
Реклама
  • 17 апрель 2018 - 08:07
    Эш дәвам итәчәк
    Һава шартлары яхшы булса, бакчаларга автобуслар 21 апрельдән йөри башлаячак. Узган елдагыча, ташлама белән йөрү мөмкинлеге сакланачак. Бу хакта Түбән Кама шәһәре һәм районы җитәкчеләре киңәшмәсендә шәһәр мэры Айдар Метшин сөйләде. Татарстанда бакчачыларга ярдәм итү программасы 2017 елдан тормышка ашырыла. Түбән Кама районы аны гамәлгә кертүдә зур уңышларга ирешкән. Проектны...
    14
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:41
    Тормыштагы зур сынаулар аша Бу галәмдә хәтта кар бөртекләре дә бер-берсенә охшамаган. Кеше язмышлары турында сөйлисе дә юк. Һәркайсыбызның үз юлы, үз сукмагы бар. Тик шунысы уртак: җир йөзенә без барыбыз да яратырга, бәхетебезне табарга килгәнбез. «Мәхәббәт дигән очар кош бардыр, канатлары пардыр...» - дигәннәр бит борынгы бабаларыбыз да. Җәмгыятьнең нигезен гаилә тәшкил итә....
    19
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:29
    Бәрелешкәннәр... Спорт урамында биш машина катнашында зур авария булган. Светофорның яшел уты янгач кузгалып киткән дүрт автомобильгә каршы яктан зур тизлек белән килүче «Volkswagen Touareg» машинасы бәрелгән. Бер хатынның умыртка баганасының муен өлеше җәрәхәтләнгән. Икенчесенең гомерен куркынычсызлык мендәре саклап калган - «Volkswagen» автомобиле беренче булып аның автомобиленә бәрелгән. Шулай да битендә...
    15
    0
    1
  • 17 апрель 2018 - 08:03
    ЯҢАЛЫКЛАР Яңа билгеләнү Үзәк дәваханәнең оештыру-методик бүлегенә җитәкче итеп Ольга Куракина билгеләнде. Моңа кадәр бу вазифаны Зөлфия Бигашева башкарган. Ольга Куракина медицинада 17 ел эшли. Хезмәт юлын 2 нче шәһәр дәваханәсендә акушер-гинеколог булып башлаган. 2009 елдан узи табибы булып эшли. Яңа вазифа белән беррәттән, ул моңа кадәр башкарган эшен дә дәвам...
    15
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 08:07
    Эш дәвам итәчәк Һава шартлары яхшы булса, бакчаларга автобуслар 21 апрельдән йөри башлаячак. Узган елдагыча, ташлама белән йөрү мөмкинлеге сакланачак. Бу хакта Түбән Кама шәһәре һәм районы җитәкчеләре киңәшмәсендә шәһәр мэры Айдар Метшин сөйләде. Татарстанда бакчачыларга ярдәм итү программасы 2017 елдан тормышка ашырыла. Түбән Кама районы аны гамәлгә кертүдә зур уңышларга ирешкән. Проектны...
    14
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:56
    Шәһәр ямьләнә башлады Март-апрель - кыштан соң кардан арчылган урамнарны, ишегалларын чүп-чардан арындыру вакыты. Бу уңайдан, шәһәребездә һәм районда чисталык икеайлыгы игълан ителүе турында язган идек инде. Шәһәр предприятиеләре һәм оешмалары хезмәткәрләре алдына 1 Май бәйрәменә кадәр Түбән Кама урамнарын тәртипкә китерү бурычы куелды. Бу көннәрдә чүп-чардан арындыру өмәләре дәвам итә. Өмәләрне үткәрү...
    13
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:36
    Китапхәнәләрдә Безнекеләр беренче «Апуш» үзәк балалар китапханәсе республикакүләм конкурста җиңгән. ТР Мәдәният министрлыгында китапханәләрнең узган елгы эшчәнлегенә нәтиҗә ясалган. «Лидер» һәм «Иҗади эзләү» республикакүләм конкурсының «Иҗади эзләү» номинациясендә Түбән Каманың «Апуш» үзәк балалар китапханәсе беренче урын алган. Мәдәният министры урынбасары Эльвира Камалова шәһәребезнең китапханәләр системасы директоры Гөлназ Арслановага диплом тапшырган. Очрашуга...
    12
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 06:12
    Шигъри тәлгәшләр Таң каршылыйм Санаган юк һәм шуңа да Әйталмыйм төгәл санын. Каршылыйм, тәүге күргәндәй, Язның ничәнче таңын. Әллә җирдә яз булганга, Баш әйләнгәли кайчак. Әйтерсең, мин бу якларга Ерактан килгән качак. Сулыйм дисәң, һавасы саф, Уй уйларга да уңай. Кошлары да сайрый сыман Бу якта гына шулай. Булса икән җиңел генә...
    11
    0
    0
  • 17 апрель 2018 - 07:09
    «Мәңге яшисе килә...» «Нефтехим» акционерлык җәмгыятенең хезмәт ветераны Нургали Дәүләтшин белән еш кына әңгәмә корып утырганым бар. Үз гомерендә аңа татар халкының танылган шәхесләре белән дә очрашырга туры килгән. Баксаң, күренекле композитор Фәтхерахман Әхмәдиевне дә белгән икән. «Берсут» ял йортында эшли башлаган чорларында үсмер Нургали, аңа ияреп, фотоаппарат, гармуннарын күтәреп йөргән. Шул гармунда...
    10
    0
    0
Ночной режим