Туган як

Саксызлыкмы, әллә махсус зыян итәләрме?

Узган атна ахырында янгыннар күп булды. Янгын сүндерүчеләрнең кисәтүләренә карамастан, кешеләр куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәми.

200 гектарга зыян салынган

Болыннар, тау битләре, урман... Якшәмбе көнне Кызыл юл урманчылыгы янган. Ялкынны сүндерүдә шәһәрдән янгын расчетлары, урманчылык хезмәткәрләре, Шәңгәлче һәм Каенлы авылы кешеләре һ.б. катнашкан. Ялкынны су белән дә, көрәк белән дә сүндергәннәр.
Янгын турында иртән билгеле була. Биклән урманчылыгы мастеры Федор Макаров әйтүенчә, үз гомерендә аның мондый афәтне беренче күрүе. Хәтта 2010 елда чыккан янгын да моның кадәр үк куркыныч булмаган. 
– Элек җирләр эшкәртелгән. Кешеләр мал-туар асрагач, печән әзерләгәннәр. Хәзер терлек тә асрамыйлар. Үлән коры, җитмәсә биек тә. Җиле дә көчле. Әлбәттә, янгын чыгуда кешеләрнең гаебе зур: я балалар ут белән уйный, я олылар игътибарсыз кылана, – ди ул. 
Янгын сүндерүдә Шәңгәлче авыл җирлеге башлыгы Рамил Сәлимов тә катнашкан.
– Пай җирләре һәм тау битләре янды. Барлык резервлар ярдәмгә килде. Янгын сүндерү машиналары инде берничә мәртәбә су китерде. Ә менә «КамАЗ»лар бу юллардан йөри алмый, – дип аңлатты ул. – Бәхеткә,  Шәңгәлче һәм Каенлы авыл җирлекләренә куркыныч янамый.  
Ялкын аланда гына түгел, урманда да үзен хуҗаларча тоткан. Җирдә – кипкән үлән. Аның буенча агачка үрләр өчен күп вакыт кирәкми. Якындагы күптән түгел генә утыртылган чыршылар «посадка»сы тулысынча янып беткән. 
Янгынны кичке сәгать бишләр тирәсендә генә сүндергәннәр. Ут 200 дән артык гектар мәйданга зыян салган. 

Чүп яндырганнар

Түбән Камада «Борок авылында көчле янгын чыккан, өйләргә кадәр янган», – дигән хәбәр таралды. Кайбер кешеләр ерактан ук күренеп торган кара төтенне фотога һәм видеога төшереп, интернетка урнаштырганнар. Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының матбугат хезмәте хәбәр итүенчә, җомга көнне Борок авылында чүп-чар янган. Бәхеткә, ялкын йортларга җитә алмаган. Чүп өеме 30 метр ераклыкта урнашкан. Өстәвенә, авыл тирәсендәге мәйдан, ялкынны якын китерми торган махсус минраллар кушып, сөрдерелгән. 
Урынга «Каенлы» ирекле янгын сүндерүчеләр командасы һәм Сухраудагы аерым пост хезмәткәрләре килеп җиткән. Ялкынны тиз арада сүндергәннәр. Янгын күзәтчелеге инспекторы гаеплене дә ачыклаган. Шул ук авылда яшәүче ир тәмәке төпчеген сүндермичә, чүп өеменә ташлаган булган. Аңа карата административ беркетмә төзелгән. Гаепләнүче ике меңнән алып дүрт мең сумга кадәр штраф түләячәк. Шундый ук очрак Прости авылында да теркәлгән. 

Ташландык бакчалар куркыныч

Узган атнада шәһәр янындагы бакчачылык ширкәтендә бер бакча тулысынча, икенчесе яртылаш янган. Янгын сүндерүчеләр килгәнче, ялкынга каршы күрше бакчалардагы пенсионерлар көрәшкән. Зыян килгән бакчаларның хуҗалары биредә күптән күренми икән. Кишәрлекләрдә чүп-чар һәм кипкән үлән күп, шуңа күрә аларга ут бер мизгелдә диярлек кабынган. Якын-тирәдә ташландык бакчалар шактый. Шуңа күрә янгын куркынычы бик зур. Тикшерү бара. Гаепле кешегә җәза биреләчәк. 
«Шинник» бакчачылык ширкәтендә, эретеп ябыштыру эшләрен башкарганда 66 яшьлек иргә ут капкан. Куллары һәм аяклары (тәненең 30 проценты) пешкән пенсионерны дәваханәгә озатканнар. Ул үзе генә түгел, бакчасы да шактый зыян күргән. 
 

Кагыйдәләрне балаларга да өйрәтегез

Россиянең Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча баш идарәсе кисәтә:
– алкогольле эчемлекләр белән мавыкмагыз;
– төзек булмаган электр үткәргечләр кулланмагыз, электр җылыткычларыннан файдаланганда сак булыгыз;
– кабызган электр һәм газ җиһазларын күзәтүсез калдырмагыз; 
– балаларны үзләрен генә квартирларда яки бүлмәдә бикләп калдырмагыз. Янгын чыкса, алар үзләре чыга алмаячак. Аларга янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен өйрәтегез: ут белән уйнарга ярамавын, янгын чыкса, тиз арада бүлмәдән яки квартирдан чыгарга һәм «112» номерына шалтыратырга кирәклеген аңлатыгыз.
Истә тотыгыз: янгын бервакытта да үзеннән-үзе чыкмый. Төп сәбәбе – гамьсезлек һәм игътибарсызлык. Исерек вакытта кеше үз-үзен контрольдә тота алмый һәм үзенә генә түгел, хәтта якын-тирәдәге кешеләргә дә зыян китерергә мөмкин. 
Лилия ЗАҺРЕТДИНОВА.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 май 2018 - 14:15
    «Китаплар сер сөйли тирәмдә…» Г.Тукай исемендәге үзәк китапханә нигезендә Кол Гали исемендәге милли китапханә 12 ел элек ачылды. Әлеге мәдәни учакның эшчәнлек юнәлешләре нидән гыйбарәт, чыннан да, киштәләрендә төрле халык әсәрләре бармы, бүген китапханәче нинди сыйфатларга ия булырга тиеш дигән һ.б. сорауларга китапханә мөдире Гүзәлия ГЫЙБАДУЛЛИНА белән әңгәмәдә җавап алдык.
    11
    0
    1
  • 25 май 2018 - 14:07
    КОТЛАУ Кадерле чыгарылыш сыйныфы укучылары!
    8
    0
    0
  • 25 май 2018 - 14:00
    Бердәнбер киленем Яратмаган кешене үз итүе авыр. Хаталарың өчен гафу үтенү хурлык булып тоела. Әмма кайчак үз гаебеңне тану, сугыш балтасын күмеп кую гаиләдә иминлек, бәхет урнашуына китерә. Танышым Фәимә апаның тормышы шундый булып чыкты.
    14
    0
    1
  • 25 май 2018 - 13:59
    «Җәем үтеп, көзгә кереп барам...» «Кама таңнары» әдәби берләшмәсендә тагын бер юбиляр – каләмдәшебез Рәсимә Нәбиуллинага 60 яшь тула. Ул 1958 елның ямьле май ахырында Түбән Кама районының Тоба авылында гади крестьян гаиләсендә туа. Кечкенәдән шигърияткә гашыйк кыз, үсә төшкәч, үзе дә шигырьләр яза. Ул 2008 елдан «Кама таңнары» әдәби берләшмәсенә йөри, шул ук елны «Бәхет җебе» исемле беренче җыентыгын бастырып чыгара. Актив һәм тынгысыз җанлы Рәсимәбез шәһәр һәм район күләмендә уздырылган чараларда актив катнаша. Шагыйрәнең туган якның гүзәл табигате, аның матурлыгы турындагы шигырьләре һәм мәхәббәт лирикасы күңелгә хуш килә, алар матбугат битләрендә әледән-әле басылып тора. Әдәби берләшмә эшен оештыруда тырышып эшләгәне өчен ул муниципаль район башлыгының Мактау грамотасы белән бүләкләнде. Ралия КӘРИМОВА.
    17
    0
    2
  • 4 май 2018 - 12:59
    Нижнекамск читает Габдуллу Тукая--2018. Выпуск 1
  • 27 апрель 2018 - 12:41
    Футбол буенча дөнья чемпионаты узганда Казанда 12 кинотамаша булачак
  • Безне яратып укыйлар
Реклама
  • 25 май 2018 - 11:48
    Химия тармагында эшләүчеләрне хөрмәтләделәр Түбән Камада Химиклар көнен зурлап билгеләп үттеләр. Бәйрәм «Нефтехим-Арена» да оештырылды һәм анда якынча алты мең кеше җыелды.
    19
    0
    1
  • 25 май 2018 - 09:28
    Кешегә кое казысаң... Орынып торган күршем Чапайны әйтәм әле. Аның бит чын исеме алай түгел. Әти – әнисе Хәмбәл дип исем кушкан. Метрикәсендә дә шулай дип язылган: Хәмбәл Локман улы Шәфиев... «Чапай» дигәне кушамат кына аның. Үзе гаепле. Менә хәзер гомерлеккә ябышып калды үзенә әлеге кушамат. Ничек килеп чыкты дисезме?
    19
    0
    1
  • 25 май 2018 - 13:59
    «Җәем үтеп, көзгә кереп барам...» «Кама таңнары» әдәби берләшмәсендә тагын бер юбиляр – каләмдәшебез Рәсимә Нәбиуллинага 60 яшь тула. Ул 1958 елның ямьле май ахырында Түбән Кама районының Тоба авылында гади крестьян гаиләсендә туа. Кечкенәдән шигърияткә гашыйк кыз, үсә төшкәч, үзе дә шигырьләр яза. Ул 2008 елдан «Кама таңнары» әдәби берләшмәсенә йөри, шул ук елны «Бәхет җебе» исемле беренче җыентыгын бастырып чыгара. Актив һәм тынгысыз җанлы Рәсимәбез шәһәр һәм район күләмендә уздырылган чараларда актив катнаша. Шагыйрәнең туган якның гүзәл табигате, аның матурлыгы турындагы шигырьләре һәм мәхәббәт лирикасы күңелгә хуш килә, алар матбугат битләрендә әледән-әле басылып тора. Әдәби берләшмә эшен оештыруда тырышып эшләгәне өчен ул муниципаль район башлыгының Мактау грамотасы белән бүләкләнде. Ралия КӘРИМОВА.
    17
    0
    2
  • 25 май 2018 - 13:15
    Тирән эчтәлекле чара булды «Кама таңнары» әдәби берләшмәсенең 50 еллыгы кысаларында, җирле язучыларны таныту һәм иҗатлары аша укучыларның туган телебездә аралашуларын камилләштерү йөзеннән булдырылган «Сүздән энҗеләр тезеп...» проекты авторы Нурзия Мирхазова 9 нчы кичә-очрашу үткәрде. «Туган ил хакына, туган җир хакына...» дип аталган бу чара 11 нче урта мәктәпнең актлар залында узды. Очрашуда шулай ук 9 нчы мәктәп, 24 нче лицей һәм 1 нче гимназия укучылары, аксакаллар шурасының җаваплы сәркатибе Мансур Ганиев, «Ак калфак» хатын-кызлар иҗтимагый оешмасы җитәкчесе Зөлфирә Бигашева һәм җаваплы әгъзасы Гөлназ Сафиуллина катнаштылар.
    16
    0
    0
  • 25 май 2018 - 14:00
    Бердәнбер киленем Яратмаган кешене үз итүе авыр. Хаталарың өчен гафу үтенү хурлык булып тоела. Әмма кайчак үз гаебеңне тану, сугыш балтасын күмеп кую гаиләдә иминлек, бәхет урнашуына китерә. Танышым Фәимә апаның тормышы шундый булып чыкты.
    14
    0
    1
  • 25 май 2018 - 11:13
    Безнең өчен серле дөнья В.Вернадский үзенең ноосфера турындагы хезмәтләрендә гаять дәрәҗәдә җиңел микрокисәкчекләр (электрон, позитрон, мюон, таон, нейтрино) турында язган. Алар лептоннар дигән берләштерелгән исем белән атала. Әлеге кисәкчекләр кешенең уйларын, хисләрен чагылдыра, матди дөньядагы вакыйгалар һәм җисемнәр турында мәгълүматны тапшыручылар (йөртүче) булып тора.
    11
    0
    1
  • 25 май 2018 - 13:31
    Рамазан дәресләренең бер көненә вәгазь Барча галәмнәрне юктан бар кылып, үзенең чиксез нигъмәтләре белән ризыкландыручы, ике дөньяның хуҗасы булган, рәхимле һәм рәхмәтле, ишетүче, күрүче, белүче, кодрәтле, бөек, юмарт Субхәнә вә Тәгаләгә барча мактауларыбыз булса иде, өйрәнгән гыйлем-гыйбадәтләребез бары тик Аллаһының ризалыгы өчен генә булып, әҗер саваплар насыйп булса иде.
    11
    0
    1
  • 25 май 2018 - 14:15
    «Китаплар сер сөйли тирәмдә…» Г.Тукай исемендәге үзәк китапханә нигезендә Кол Гали исемендәге милли китапханә 12 ел элек ачылды. Әлеге мәдәни учакның эшчәнлек юнәлешләре нидән гыйбарәт, чыннан да, киштәләрендә төрле халык әсәрләре бармы, бүген китапханәче нинди сыйфатларга ия булырга тиеш дигән һ.б. сорауларга китапханә мөдире Гүзәлия ГЫЙБАДУЛЛИНА белән әңгәмәдә җавап алдык.
    11
    0
    1
Ночной режим