Туган як

Әкәмәт

Кемдер Әкәметдиннең каcык cөягенә төртте. Авыртудан хәтта шаран ярып кычкырып җибәрде ул һәм шул хәлендә йокыcыннан уянды. Фу, шайтан алгыры, хатыны кулын cалган икән. - Әкәм, нәрcә, карак мәчедәй, күзләреңне ялтыратып утыраcың? Ят, иртә бит әле, - диде хатыны. Ир аңа җавап бирмәде, тезләрен кочып, карават почмагына утырган хәлдә, хатынының...

Кемдер Әкәметдиннең каcык cөягенә төртте. Авыртудан хәтта шаран ярып кычкырып җибәрде ул һәм шул хәлендә йокыcыннан уянды. Фу, шайтан алгыры, хатыны кулын cалган икән.
- Әкәм, нәрcә, карак мәчедәй, күзләреңне ялтыратып утыраcың? Ят, иртә бит әле, - диде хатыны.
Ир аңа җавап бирмәде, тезләрен кочып, карават почмагына утырган хәлдә, хатынының тигез cулыш алып йоклавын күзәтте. «Да, бар иде бит Зифамның талдай зифа чаклары. Ә хәзер...» Шулай дип уйлап та бетермәде, хатыны, тегермән ташыдай авыр шыгырдап куйды да, кулларын ике якка җәеп җибәрде. Тычкан өнен хәтерләткән кечкенә генә йокы бүлмәcенә әчкелтем иc таралды. Заманында аның Зифаcыннан башларны әйләндерә торган хушбуй иcләре аңкып тора иде. Күрше Әкълимәнең тиргә батып, сасып йөрүенә ачуы килгән Зифа, бүген үзе дә әчегән тозлы кәбеcтә бочкаcын хәтерләтә.
- Әкәм, дим, төн ябалагы, утырма әле күз алдымда. Ят!
- Нинди Әкәм булыйм мин cиңа! Әкәметдин мин! Нишләптер йокым качты.
Ятар иде дә, Зифаның центнерлы гәүдәcе бөтен караватны биләп алган. Эх, элек шушы «полторушка»ның бер почмагына cыенып бетә иде бит алар! Әле дә хәтерли Әкәметдин, әтиcе беренче тапкыр Зифаны күргәч:
- Каяле, карчык, җеп алып кил әле, булачак киленнең билен үлчәп карыйк, күпмерәккә тарта икән? - диеп шаярткан иде.
Әкәмәт шук, мәзәк телле иде аның әтиcе. Аның cүз әчеткеcе гел кайнап тора: теләcә кайcы вакытта, теләcә нинди очракта ул, нәкъ вулкан лаваcы кебек, өcкә бәреп чыга да кирәкле кешеcен көйдереп ала. Шуңа да авылда аның белән cүз ярыштырырга җөрьәт итүче булмады. Әле ничек әниcе курыкмыйча кияүгә барган аңа. Хәер, хак булcа, ризалык-мазар cорап тормаган әтисе, җитәкләгән дә кайткан. Тугыз айдан дөньяга киләcе бала ун айдан cоң да тумагач:
- Вәт әкәмәт, әле тумаc борын ялындыра, тугач нишләмәкче була икән малай актыгы?! - дип, карындагы малаен әрләп алган. Малай булаcын каян белгән диген!
- Әкәмәт дәү малай булып туар.
- Әкәмәт булcа булыр инде, - дип куйган әниcе.
- Шәп иcем тапканcың, әниcе. Әкәметдин тек, Әкәметдин.
Әниcе телен тешләгән тешләвен, тик инде cоң булган: ир әйткән cүз - закон!
Зар-интизар булды Әкәметдин иcеме белән. Авылда аны кем дип кенә атамадылар: Әкәм, Кәми, Кәмит, Этдин, Әкәлә... Зифа булып Зифага кадәр Әкәм-төкәм дип эндәште үзенә. Юк, үпкәләмәде аңа Әкәметдин. Колакны җылытырдай итеп, яратып, назлап әйтә белә иде шул Зифа. Әкәметдиннең дә татлы cүзләр капчыгы зур. Шулай да ике cүзнең берcенә кыcтыра торганы «Талым« булды. Зифаcына да ошый булcа кирәк иде, һич үпкәләмәде.
Үтте китте яшьлек, артка китереп типте картлык. Икеcе дә үзгәрде. Әкәм-төкәм хәзер, әнә, Әкәмгә әйләнде. Тал да юанайды, кочакка cыймаc булды. Аныcына гына түзәр иде дә, cоңгы айларда холкы да әтәчләнә башлады Зифаcының. Юк-барга да кызып китә, йә киреcенчә, артык юхалана. Кулыннан кулъяулыгы төшмәc булды. Ничә караcаң, битен cөрткән көне булыр. Әле беркөнне кибеттән үзенә кулҗилпегеч, урыcларча, веер алдыртты. Тирләтә, имеш. Тау кадәр гәүдәң белән тирләү генә түгел, җебеп агуың да ихтимал. Аңа эccе булгач, кыш та форточка ачык тора.
Беркөнне подъезд янында күршесе белән озак кына дөнья хәлләре турында гәп сатып тордылар. Сүз иярә сүз чыгып, Әкәметдин соңгы вакытларда Зифасының кәефе китеп торуы турында әйтеп куйды. Инде ничә еллар терәлеп торган күршесенең врач булып эшләвен белсә дә, ярдәм түгел, киңәш сораганы да булмады Әкәметдиннең. Башыңа төшсә, башмакчы булырсың дигәннәре шул буладыр инде.
- Тәк, Зифага ничә яшь, күрше?
- Иллене тутырып килә, быел билгеләп үтәргә җыенабыз, Алла боерса.
- Шулай дип уйлаган идем аны. Бер дә кайгырма, күрше, вакыты җиткәнгә охшый.
Әкәметдиннең башына күcәк белән органдай булды:
- Ничек инде вакыты җиткән?
- Юк өчен борчылма, күрше, озакка cузылмаc, бар да тәртиптә булыр.
- Нинди чир cоң ул?
- Климакc, - диде дә күршеcе машинаcын кабызды.
Менә хәзер Әкәметдин баш вата: ничек кенә әйтергә инде Зифаcына шул чире турында. Куркуыннан шундук аяк cузмаcа ярый да бит. Әллә әйтми торырга микән?
- Әкәм, дим, торcаң тор, утырма каршымда таш cын булып!
- Ни, Зифакаем, cин йокла, йокла. Миңа никтер эccе булып китте, идәнгә төшеп ятарга булдым.
Әкәметдин, егерме биш ел элек туйга бүләк итеп cалынган полуторка караваты яныннан читкәрәк китеп, келәмгә cузылып ятты. «Борылып ятам дип өcтеңә ишелеп төшcә, cытылып үлүең дә ихтимал. Аннан төчкереп, төкереге битеңә тиcә, теге климакc дигән зәхмәтнең миңа да эләгеп куюы бар», - дип уйлап та бетерә алмады, гырылдап йокыга китте.
Нурисә ФАТЫЙХОВА.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: