Туган як

Бар да ал да гөлме

Авыл гадәте, Түбән Кама кибетләренә кергән саен, күзләрем гел үзебезнең җирлектә җитештерелгән сөт-катык, ит ризыгы эзли. Сөт комбинаты продукциясен (бик сирәк кенә очракта, "Бәхетле-агро"ныкын) исәпкә алмаганда, җирле фермер хуҗалыкларында җитештерелгәнен табармын, димә. Ярый әле, очраклы рәвештә генә, үзәк базар бинасының бәрәңге сәүдәсе рәте арасында урнашкан ашамлык кибеткә кердем һәм литр...

Авыл гадәте, Түбән Кама кибетләренә кергән саен, күзләрем гел үзебезнең җирлектә җитештерелгән сөт-катык, ит ризыгы эзли. Сөт комбинаты продукциясен (бик сирәк кенә очракта, "Бәхетле-агро"ныкын) исәпкә алмаганда, җирле фермер хуҗалыкларында җитештерелгәнен табармын, димә.

Ярый әле, очраклы рәвештә генә, үзәк базар бинасының бәрәңге сәүдәсе рәте арасында урнашкан ашамлык кибеткә кердем һәм литр ярымлы пластик шешәгә салынган сөт сатып алдым. Бәясе 50 сумлык бу сөтне суыткычтан алып бирүче сатучы кызның, "Шәңгәлченеке, тик кайсы фермерныкы икәнен әйтә алмыйм", дигән сүзләре сагайтты сагайтуын. Язусыз-нисез шешәне кулымда әйләндергәләдем дә, алдым инде, чөнки эзләп йөрергә вакытым юк иде.

Һәм менә күңелгә җылы йөгерткән яңалык: Түбән Кама җирлегендәге фермерлык хуҗалыкларында җитештерелгән сөт-май, ит продукциясе алга таба, бәяләр очсызлы булганлыктан халык өерелеп йөри торган "Магнит", "Эссен" кебек зур-зур кибетләрдә сатыла башларга мөмкин. Муниципаль район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Альфред Нигъмәтҗанов "эшлекле дүшәмбе"дә ясаган чыгышында бу мәсьәләгә аерым тукталган. Алар, авыл җирлекләре башлыклары белән Түбән Уратмада җыелышып сөйләшү нәтиҗәсендә, шәхси ярдәмчел хуҗалыкларда ел дәвамында җитештерелә торган продукцияне исәпкә алып, югарыда әйтеп үткән кибетләргә турыдан-туры тапшыру юлы аша, киләчәктә авыл хуҗалыгы продукциясе сәүдәсен үстерүгә кагылышлы стратегия булдырырга дигән фикергә килгәннәр. Әгәр сүздә генә калынмаса, авыл халкы өчен бу бик тә отышлы булачак... Бигрәк тә, Бөтендөнья сәүдә оешмасына керүебез аркасында, чит илнең сыйфатсыз һәм ГМОлы очсыз азык-төлеге кибет киштәләрен тутырганлыктан, табигый ризыкка ихтыяҗ көннән-көн арта бару шартларында! Шуңа күрә дә, Әгерҗедән китерелә торган каймак, сөт өсте, каклаган ат һ. б итне "Магнит"ка китерүләрен көтеп кенә торабыз бит...

Үз авыл хуҗалыгыбыз продукциясе белән шәһәр халкын тәэмин итү өчен мөмкинлек юк түгел, чөнки бүгенге көндә терлекчелек продукциясе җитештерү белән, районыбызда 70 крестьян-фермерлык хуҗалыгы шөгыльләнә икән. Аларда мөгезле эре терлекнең баш саны 1660ка җиткән, шул исәптән, сыерлар - 405 баш (көненә бер сыердан уртача 13,4 кг сөт савыла). Аннан тыш, 1156 баш сарык, 8000нән артык төрле кош-корт һ.б. асрала. Шул хуҗалыклар бу елның үткән өч аенда гына да 610 тонна сөт, 110 тонна ит җитештергәннәр. Болары янына авыл кешеләренең үз шәхси хуҗалыкларында асрала торган 4295 баш мөгезле эре терлекне дә өстәргә кирәк. Ул терлекнең 1850есе - сыерлар, 2770е - дуңгыз, 3823е - сарык һәм 46 меңләбе - төрле кош-корт.

Авыл хуҗалыгында эшләүчеләрнең (крестьян-фермерларныкы белән беррәттән, районда 5 зур хуҗалык бар) уртача айлык хезмәт хакы бу елның беренче кварталында, А.Нигъмәтҗанов сүзләренчә, 12700 сум булган. Ә апрель башындагы мәгълүмат районыбыз авыл хуҗалыгы тармагында барлыгы 1780 кеше эшләвен күрсәтә. Җитәкче сүзләренә караганда, мөгезле эре терлек санын узган елгы дәрәҗәсендә саклап кала алганнар. Бары тик дуңгызларның гына баш саны кимегән, анысына бу мал итенең сәүдәдәге бәясе кимү сәбәп булган, диләр. Кибетләр Россиянең башка төбәкләреннән китерелгән сөт, ит ризыгы белән шыплап тулгач, башкача була да алмыйдыр.

Шәһәрдә ятып, белми дә калырсың, билләһи, 21 апрельдә язгы кыр эшләренә дә төшкәннәр икән. Авыл эшчәннәре алдына бурыч та куелган: ун көн эчендә сабан ашлыгын чәчүне төгәлләргә! Вакыт ягыннан бик аз. Әмма хәзер, совет чорындагы шикелле, язгы басуда җир сөрүче трактор гөрелтесе көн-төн тынып тормаган бер вакытта, язгы кыр эшләрен вакытыннан алда тәмамладык дип, ялган рапорт биреп шапырыну уены туктатылган дип беләм. Әгәр чәчү бетүгә кагылышлы мәгълүмат дөрес булмаса, барысын да белеп-күреп торучы авыл халкы редакциягә хәбәр итми калмас иде.

Язгы кыр эшләре мәсьәләсендә районыбызда бар да ал да гөл: районыбызда чәчүлек орлык тулысынча җитәрлек - көздән әзерләнелгән 8 мең 200 тонна орлыкның 100 проценты да тикшерелеп, яраклылыгы ачыкланган; язгы кыр эшләрендә 154 тракторчы-машинист, 80 шофер ике сменада эшләячәк; моның өчен 147 берәмлек техниканың әзерлеге - 100 процент. Шул исәптән, 54 тырма агрегаты, орлык чәчү алдыннан туфракны эшкәртү өчен 43 агрегат, бөртекле культуралар, катнаш терлек азыгы (кормосмесь), берьеллык культуралар, уҗымны һәм күпьеллык үләнне тукландыру өчен 65 агрегат. Язгы-кыр эшләрендә катнашачак техниканы ягулык-майлау материаллары белән тәэмин итүдә дә тоткарлык булмас, чөнки быел республика җитәкчелеге бу максаттан, безгә 1200 тонна дизель ягулыгы биргән. Аның бер тоннасы 29 мең 200 сумга төшә.

Районыбыздагы 64 мең 700 гектар мәйдан сөрү җирләренең 50 мең 300 гектарын чәчүлек тәшкил итә икән. Кызыксынучылар булса, берничә сан китерәбез: уҗым культуралары - 7 мең 800 га, сабан бодае - 8 мең 500 га, кәрешкә (вика) - 150га, борчак - 900 га, арпа - 8 мең 99 га, солы - 1 мең 700 га, карабодай - 830 га, орлык өчен кукуруз 250 га җирдә игеләчәк. Моның өчен, 100 тонна кукуруз орлыгы кайтартылган, шулай ук, чәчеләчәк мәйданга җитәрлек күләмдә, ягъни 15 тонна көнбагыш сатып алынган. Судан үләне, кытай борчагы (соя) һәм рапс орлыклары да тиздән кайтып җитәргә тиеш. Төп азыгыбыз булган бәрәңгене 200 га мәйданда утыртырга ниятлиләр. Терлек азыгы культуралары 20 мең 500 га җир биләячәк.

Авыл хуҗалыгындагы эш барышына кагылышлы хәбәрләрне игътибар белән карап баручылардан булсагыз, кәгазьдә бар да шома шул, дип уйлап куйгансыздыр. Бу язманы әзерләп бетергәч, үземә дә шулай тоелды. Ләкин ялкаулык төп гадәтенә әйләнгән шәһәр халкыннан аермалы буларак, авыл кешесе төн йокысын йокламас, әмма язгы чәчүне вакытында төгәлләргә тырышыр. Чөнки буш калган кысыр җирнең әрнүен җир кешесеннән дә ныграк тоючы, аннан да ныграк өзгәләнүче юктыр...

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 18 май 2018 - 13:31
    Сугышлар булмасын, дип сорый Безнең әти белән әнине авылда бик хөрмәт итәләр иде. Әти – фронтовик, әни – күпләр кебек, күп кенә михнәтләр күргән тыл хезмәтчәне. Икесе дә Түбән Кама районында туып үскәннәр, әмма бер-берсе белән 1951 елда гына танышканнар.
    32
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:21
    Подъездга керерлек түгел… Сөембикә урамындагы 72нче йорт, Тынычлык урамындагы 14 нче йорт янындагы чүп үләне баскан бушлыкта Нефтехимиклар паркы төзелгәч, бик шатланган идек. Ялгышканбыз икән…
    28
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:18
    Яңа аллея Түбән Камада риэлторторлар үз аллеяләрен булдырганнар.
    26
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:17
    Түләмиләр Түбән Камада җылылык сезоны майда тәмамланса да, кешеләр бурычларын капларга ашыкмый.
    13
    0
    0
  • 4 май 2018 - 12:59
    Нижнекамск читает Габдуллу Тукая--2018. Выпуск 1
  • 27 апрель 2018 - 12:41
    Футбол буенча дөнья чемпионаты узганда Казанда 12 кинотамаша булачак
  • Безне яратып укыйлар
Реклама
  • 18 май 2018 - 13:31
    Үзгәрешләргә әзерме? Әзер! Түбән Кама муниципаль районы башлыгы Айдар Метшин журналистлар өчен шәһәрдәге төзелүче һәм төзекләндерелүче объектлар буенча күчмә утырыш уздырды.
    30
    0
    1
  • 15 май 2018 - 10:49
    Саксызлыкмы, әллә махсус зыян итәләрме? Узган атна ахырында янгыннар күп булды. Янгын сүндерүчеләрнең кисәтүләренә карамастан, кешеләр куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәми.
    47
    0
    1
  • 18 май 2018 - 11:40
    Ата-ана яратуын тоймагач... Җәмәгать транспортында, бигрәк тә ерак арага барганда, янәшәңдә утыручы белән сөйләшеп барсаң, юл кыскарак та, җиңелрәк тә тоела. Тик бу юлы янәшәмдә утырган кыз баланың үз тормышы турында сөйләве минем юлымны кыскартмады. Алай гына да түгел, мине тирән уйга салды.
    36
    0
    1
  • 18 май 2018 - 13:31
    Сугышлар булмасын, дип сорый Безнең әти белән әнине авылда бик хөрмәт итәләр иде. Әти – фронтовик, әни – күпләр кебек, күп кенә михнәтләр күргән тыл хезмәтчәне. Икесе дә Түбән Кама районында туып үскәннәр, әмма бер-берсе белән 1951 елда гына танышканнар.
    32
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:31
    Үзгәрешләргә әзерме? Әзер! Түбән Кама муниципаль районы башлыгы Айдар Метшин журналистлар өчен шәһәрдәге төзелүче һәм төзекләндерелүче объектлар буенча күчмә утырыш уздырды.
    30
    0
    1
  • 18 май 2018 - 13:21
    Подъездга керерлек түгел… Сөембикә урамындагы 72нче йорт, Тынычлык урамындагы 14 нче йорт янындагы чүп үләне баскан бушлыкта Нефтехимиклар паркы төзелгәч, бик шатланган идек. Ялгышканбыз икән…
    28
    0
    0
  • 18 май 2018 - 13:18
    Яңа аллея Түбән Камада риэлторторлар үз аллеяләрен булдырганнар.
    26
    0
    0
  • 18 май 2018 - 10:30
    Туктамыйм Кайчандыр сары төскә буялган, пычрак «шестерка»да авылдан килүче Динарисны шәһәр урамына керүгә ГАИ инспекторы туктатты. «Машинагыз пычрак, номеры күренми, штраф түләргә туры киләчәк», – дип, яшь инспектор аның документларын тикшерә башлады.
    22
    0
    0
  • 18 май 2018 - 11:48
    Яшь шахматчылар җиңү яулады 29 апрельдән 2 майга кадәр «Зәңгәр күл» балалар сәламәтләндерү лагеренда сугышчы-интернационалист Олег Моисеев истәлегенә багышланган 30нчы юбилей шахмат ярышлары үтте.
    21
    0
    2
  • 18 май 2018 - 11:29
    Бөтен татар бер Казанда җыелышты Соңгы вакытта телебез бетеп килә дигән сүзләрне еш ишетергә туры килгән чорда, милләтебезнең һичкайчан юкка чыкмавын тагын бер кат дәлилләүче чарада катнашырга туры килде миңа. 22-25 апрельдә мәркәзебез Казанда татар теле һәм әдәбияты буенча VI Халыкара олимпиада узды. Дөньяның кайсы җиреннән генә килмәгән иде монда татарлар! Кытай, Финляндия, Төркия, Казахстан, Япония, Франция, Эстония, Индонезия... Гаҗәп бит!
    17
    0
    0
Ночной режим